Davranışlar

Davranışlarımız derûnumuzdan izler taşır.

Davranış, canlıların uyarışlar karşısında verdiği tepkilerin genel adıdır. İnsanın davranışları, beden dilinin kelimeleridir. Bu kelimelerin manasını çıkaran bir kimse, muhatabını daha rahat anlayabilir, insanları çok daha kolay çözümleyebilir. Devamlı insanlarla iç içe olan psikolog, emniyet mensubu ve eğitimciler gibi kimseler, davranışlardan ruhun derinliklerine nüfuz etmede ayrıcalıklı bir konuma sahiptirler.

Hayatımız boyunca hem içten, hem de dıştan devamlı uyarışlara muhatap oluruz. Mesela, yaptığımız bir hatayı hatırlamak, yüzümüzde üzgün bir görüntüye sebep olur. Eğer bu bir günahsa, gözümüzden yaş gelmesine yol açar. Fakirlerin halini düşünmek bizde cömertlik duygularını besler, onlara ikramda bulunmamızı sağlar. Bu gibi hallerde insanı yönlendiren, içten gelen bir uyarıştır.

Telefonla gelen bir müjdeli haber, gam ve keder bulutlarımızı dağıtır, içimizi ferah ve sevinçle doldurur; yüzümüzde tatlı bir beşuşiyet, gözlerimizde parlak bir parıltı olarak kendini gösterir. Birisine haksızlık edildiğini görmemiz bizi o mazlumu savunmaya sevkeder. Burada insanı harekete geçiren ise dıştan gelen bir uyarıştır.

Hayatımız içten ve dıştan gelen uyarışlara tepki vermekle geçer. Eskiden bunu inceleyen bilim dalına Ruh Bilimi (ilm-i nefs) denirdi, günümüzde ise Psikoloji ilmi denilmektedir. Psikoloji, insanın davranışlarının arka planını tahlil etmeye çalışır. Bizlerin dıştan gördüğümüz şeyler, insanın davranışlarıdır. Ama arka planda insanı bu davranışa iten etkenler vardır. Mesela aynı hakarete maruz kalmış iki insanın buna verdiği tepki birbirinden çok farklı olabilir. Biri aynıyla hatta daha sert şekliyle mukabele ederken, diğeri bunu olgunlukla karşılayabilir, duymazdan gelebilir. Verilen tepkilerin böyle farklı olmasının pek çok sebepleri vardır. Bunların en önemlileri, insanın tabiatı (doğuştan getirdiği özellikler) ve zamanla öğrendikleri yani kültürüdür. Bunun dışında o işi yapmaya mecbur bırakılması gibi özel sebepler de olabilir.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir