Telmih

“Gökyüzünde İsa ile.  Tur dağında Musa ile.  Elimdeki asa ile. Çağırayım Mevlam seni.” 1  Yunus Emre Telmih, söz arasında meşhur bir olaya, bir kıssaya, birRead More

Teşhis ve intak

“Benim adım dertli dolap. Suyum akar yalap yalap. Böyle emreylemiş Çalap. Derdim vardır inilerim.” 1 Yunus Emre Teşhis, insan dışındaki varlıklara şahsiyet verip on­ları insanRead More

İrsal-i mesel

Âyînesi iştir kişinin lâfa bakılmaz. Şahsın görünür rütbe-i aklı eserinde.” 1 Ziya Paşa İrsal-i me­sel, bir fikri anlatırken bir vecize, bir darb-ı meselle o fikriRead More

İktibas

İktibas; genel anlamda kelam-ı kibar türünden seçkin ifadeleri alıp nakletmek, özellikle de ayetten, hadisten alınan bir parça ile sözü tezyin ve manayı teyit etmektir. SözlerinRead More

Tevriye

“Senden, bilirim yok bana bir fâide ey gül. Gül yağını eller sürünür, çatlasa bülbül.” Nevres-i Kadîm Tevriye, iki manalı bir sözün uzak manasını kastetmektir. KonununRead More

Tecahül-i arif

Şu gördüğüm şimşek parıltısı mı, yoksa Sultanımın bakışı mı? Te­cahül-i arif, bilen bir kimsenin bilmez gibi davranmasıdır. Şeyh Gâli­b’in, “Gel arif ol ki marifet olsunRead More

Mübalağa

“Bir ‘of’ çeksem, karşıki dağlar yıkılır.” Mübalağa, abartılı anlatım demektir. Bir şeyi olduğundan bü­yük veya olduğundan küçük göstermektir. Eskilerin de­yimiyle, “habbeyi kubbe, kubbeyi habbe yapmaRead More

Leff ü neşir

“Nedir bu savaş, insanlarda barışa azim yok mu? Kan dökücü mızrağı atıp, zeytin dalı tutmak yok mu?” Leff ü neşir, iki veya daha fazla kelimeyiRead More

Tenasüp

Gül gülse daim, ağlasa bülbül acep değil. Zira kimine ağla demişler, kimine gül. Bâkî Tenasüp, aralarında mana bakımından münasebet bulunan iki veya daha fazla kelimeyiRead More

Seci’

İlahi, kabul senden, ret senden; Şifa senden, dert senden. İlahi, iman verdin, daim eyle; İhsan verdin, kaim eyle. Seci’, nesir içindeki kafiyedir. Lügatte, kuşların nağmele­riniRead More