Cinas

“Bülbül eder güle naz. Ağlayan çok gülen az.” Cinas, yazılışları aynı, anlamları farklı sözcüklerin bir arada kullanılmasıdır. Kelimelerin bu şekilde kullanımı, muhatabın zihnini harekete geçirir ve onuRead More

İştikak

“Ölmek değildir ömrümüzün en feci işi. Müşkil budur ki, ölmeden evvel ölür kişi.” 1 Yahya Kemal Beyatlı İştikak, aynı kökten gelmiş kelimeleri bir cümlede kullan­mak­tır.Read More

Tehekküm

Tehekküm, görünüşte ciddi, gerçekte alaydan ibaret olan eğlen­mektir. Ta’rizin acı ve ağır kısmıdır, bir çeşit ironidir. Tehekkümde, kullanılan ifadenin anlamca zıttı kastedilir. Mesela “Maşallah, varisleriniRead More

Ta’riz

Adam, gerçekten ustaymış! Onun eli değdikten sonra, bizim makine artık hiç çalışmaz oldu. Ta’riz, sözü doğrudan değil de dolaylı olarak dokundur­maktır. Aldığı kitapları okumayan biriRead More

İstiare

Adam sevinçten uçuyordu. İstiare, kısaltılmış bir teşbihtir. Mesela, cesur insana “aslan”, kurnaz kişiye “tilki” denilmesi bir istiaredir. Aslandan ce­surluk, tilkiden kurnazlık ödünç olarak alınıp insandaRead More

Kinaye

“Eli sıkı” olan kimse, “eli açık” olanın dünyasını anlayamaz. Kinaye, bir fikri, bir düşünceyi kapalı söylemektir. Mesela, cö­mert insan için “eli açık,” cimri için “eliRead More

Temsil

Bülbüllerin ötmesi gereken yerde kargalar ötüyorsa, bül­büller vazifelerini yapmıyorlar demektir. Temsil, teşbihin bir cihetten değil de çok cihetlerden yapıl­ma­sıdır. Mesela, halkı için çalışan gayretli biriRead More

Teşbih

“Durmuş saat gibiydi durup geçmeyen zaman.” 1 Yahya Kemal Teşbih, zayıf bir şeyi kuvvetli bir şeye benzetmektir. Mesela, “Mehmetçik, cesaret ve kahramanlıkta arslan gibidir” cüm­lesi,Read More

Günah ağacı

Her taş yerinde ağırdır. Her kelime de bağlamında güzeldir. Mimaride taşı gediğine koymak nasıl önemliyse, belağatta da kelimeleri yerli yerine kullanmak aynı şekilde önemlidir. KonununRead More