İnsan, önce hayal eder, sonra gerçekleştirir. Hırsızlık yapan biri, hırsızlık öncesi hayalen soygunlar yapar. Bir iş adamı, yapacağı işleri yıllarca hayalinde yoğurur, sonra bunları uygulama imkânı bulur.
Çocuk, başlangıçta hayal ile gerçeği pek de ayırt edemez. Ona göre, bir olayı dışarıda canlı olarak görmekle evde TV’de seyretmek arasında fazla fark yoktur. 1996’da TV’de “Konular ve Gerçekler” isimli bir program yapıyordum. Kızım Şule o sıralar üç yaşındaydı. İlk defa beni TV’de gördüğünde benimle konuşmaya başlamış. Fakat benden bir tepki alamayınca “anne, babam niye benimle konuşmuyor?” demiş.
Çocuğun kuvvetli bir hayal dünyası vardır. Uyutmak için siz onu sallarken, o kendi hayal dünyasında tatlı gezintiler yapar, uykuya geçtiğinde “rüya sineması” başlar. Uyku esnasında ara sıra etrafa tatlı tebessümler dağıtması, gördüğü rüyalarla ilgilidir.
Anlatacağınız masal ve hikâyeler veya beraber izlediğiniz programlarda gördüğü manzaralar onun hayal dünyasını şekillendirir. Onun hayalinde, trafik kazaları gibi acı manzaralar, devler, hayaletler, canavarlar gibi korkutucu unsurlar yer almamalıdır. Aklı başında insanlarla bile, sözgelimi ayrıntılı bir şekilde “cinler dünyası”nı konuşsanız, bazı muhataplarınız yalnız kaldıklarında korkabilmektedir.
“Benim oğlum/kızım ilerde şöyle şöyle yapacak…” şeklinde gelecekle ilgili tatlı hayaller çocuğu müspet yöne kanalize eder. Hayalinde meydana gelen hedefe ulaşmak için ciddi çalışmalar yapar.
Sözgelimi ilkokul bire giden çocuğunuza, bisikletçi dükkanının önünden geçerken oradaki kırmızı bisikleti gösterip “Bütün derslerin pekiyi olursa, karneyi aldığın gün bu bisikleti sana alacağım.” deseniz, çocuğunuz o kırmızı bisikletin hayaliyle derslerine daha ciddi çalışır, başarılı olur.
Yaz tatilinde köye, denize, yurtdışına seyahate gitmek gibi durumlar, çocuğun hayalini harekete geçirir. Gitmeden önce buraları hayal eder, döndükten sonra da buralarda yaşadıklarını…