İhtilaf, sadece Müslümanların değil, topyekûn bütün insanlığın bir problemidir. Mesela, Hristiyanlıkta pek çok mezhepler ortaya çıkmış ve bu mezhepler âdeta farklı birer din görünümü kazanmışlar, hatta zaman zaman çatışmışlardır. Keza, “laiklik, demokrasi” gibi kavramlar farklı çevrelerde farklı şekillerde algılanmakta ve uygulanmaktadır. İslam Dininin temel Kitabı olan Kur’anın da tarih boyunca farklı yorumlara maruz kaldığı bir realite olmakla beraber, bu yorumların genelde öze temas etmediği, İslam âleminde çıkan farklı mezhep ve meşreplerin bir renklilik, bir zenginlik olduğunu söyleyebiliriz.
Allah dilese, bütün insanları hiç ihtilafa düşmeyecek bir tabiatta yaratırdı. Fakat ilahî hikmet insanların ihtilafını murat etmiştir. İnsanlar, kendilerine verilen idrak kabiliyetiyle bu Kur’ana yönelecekler ve istifadeye çalışacaklardır. Ancak bunu yaparken, kendi ulaştıkları idrak seviyesini “tek ve değişmez nihaî gerçek” olarak görmeleri son derece yanlıştır.
Özellikle, bir bütün olarak Kur’anı bilmeyen kimselerin, bildikleri ayetlerden hareketle hüküm vermeye kalkışmaları din adına bir cinayettir. Gerçekte Kur’anda var olanı göstermekle, kendi anlayışını Kur’andanmış gibi göstermek çok farklı şeylerdir.
Bilimler sahasında ihtisasa önem verildiği ve hürmet edildiği günümüzde, na-ehil bir kısım insanların Kur’an hakkında rastgele konuşmaları üzücü bir durumdur. Muteber tefsir kitaplarına müracaatla Kur’anı anlamaya yönelik çalışmaların insanımızı bu sahadaki keşmekeşten, kargaşadan kurtaracağına inanıyoruz. Şu ilahî beyanı sonsöz olarak takdim ediyoruz:
“Sana da bu hak Kitab’ı (Kur’anı) kendinden önceki Kitab’ı tasdik edici ve ona müheymin (koruyucu) olarak indirdik.
O halde sen onların arasında Allah’ın indirdiğiyle hükmet ve sana hak geldikten sonra onların heva’larına uyma!
Sizden her birine bir din (şeriat) ve bir yol tayin ettik.
Allah dilese, hepinizi bir tek ümmet yapardı.
Lakin O, verdikleriyle sizi denemektedir.
O halde, hayırlı şeylerde birbirinizle yarışın!
Hepinizin dönüşü Allah’adır.
İhtilaf ettiğiniz şeyleri O size tek tek haber verecektir.”