Tabiatında suda yüzmek olan ördek, temiz ve berrak suları bulamazsa, bulanık ve çamurlu su birikintilerinde yüzmeye çalışır. Benzeri şekilde, tabiatında ibadet etmek olan insan, şayet Allah’ı tanımazsa, Allah yerine ikame edilen sahte ilahlar bulur, bulamazsa yapar ve karşısına geçip tapar. Yeryüzünün hemen her yerinde değişik isim ve görünümlerde mabetler olması, bu gerçeğin bir isbatıdır.
Tevfik Fikret, bunu şöyle ifade eder:
“Beşerin böyle dalaletleri var:
Putunu kendi yapar kendi tapar!”
Tek Allaha ibadet için yaratılan bu insan, bazen “hayır, ben kul olmayacağım, hür yaşayacağım” derse de, kul olmaktan kurtulamaz. Ya nefs-i emmaresinin istibdadı altına girer, ya şeytanın dediğini yapar, Allaha tapar gibi farklı isim ve görüntülerdeki putlara tapar.