Nassları yanlış yorumlamak

Dinî metinler, zaman zaman yanlış yorumlanabilmektedir. İki örnekle buna bakmaya çalışalım:

1- İbn Ömer anlatıyor: “Nikâhım altında bir kadın vardı ve onu seviyordum da.

Babam Ömer ise, onu sevmiyordu. Bana, “onu boşa” dedi.

Ben kabul etmedim ve boşamadım. Babam Ömer Hz. Peygamber’e gelerek durumu arzetti.

Rasulullah bana, ‘onu boşa’ dedi.” Ben de boşadım.”¹

Bazıları bu hadisten yola çıkarak “demek ki baba oğluna “hanımını boşa” derse boşaması gerekir. Hele anne “hanımını boşa” derse hiç itiraz etmemesi gerekir. Çünkü anne hakkı baba hakkından daha fazladır” diyebilirler.

Böyle bir hüküm, çok acele verilmiş sathi bir değerlendirme olur. Çünkü:

-Burada anlatılan olay, küllî hükme medar olamaz, olayı kendi sınırları içinde değerlendirmek gerekir.

-Bu olayda baba, Hz. Ömer gibi adalet timsali bir kimsedir. Dolayısıyla böyle bir babanın “hanımını boşa” demesi göz ardı edilemez. Ayrıca, Hz. Peygamber de Hz. Ömer’in isteğini teyit etmiş, boşama sırf babanın talebiyle gerçekleşmemiştir.

-Sarhoş bir baba, dindar oğluna dindar geliniyle alakalı olarak “hanımını boşa” derse, babanın keyfine göre hareket edilmez. Çünkü Allaha isyan olan yerde, -velev anne-baba da olsa- kula itaat edilmez.

-Böyle durumlar sebebiyle, anne veya baba oğullarına “hanımını boşa” dediklerinde, oğullarının illa boşamak zorunda olmadığı anlaşılır.

2- Bazıları Hz. Aişe validemize gelirler, Ebu Hüreyre’nin “Veled-i zina, üç şerlinin en şerlisidir” şeklinde bir hadis rivayet ettiğini söylerler. Hz. Aişe validemiz şöyle der:

“Allah Ebu Hüreyre’ye rahmet etsin. “Hiçbir günahkâr başkasının günahını yüklenmez”² ayetini bilmez mi? Peygamberin o sözü, Rasulullah’a eziyet eden belli bir münafık hakkındadır. Rasulullah onun kim olduğunu sordu, “veled-i zinadır.” dediler. O zaman işte böyle buyurdu.”³

Hadiste geçen “üç şerli” ifadesi, zina mahsulü olan çocuk ve onun dünyaya gelmesine vesile olan anne-babasını ifade eder. Hadisin sadece “Veled-i zina, üç şerlinin en şerlisidir” kısmını bilen biri, zina yoluyla dünyaya gelen çocuğu şerli bir varlık olarak kabul eder. Hâlbuki Hz. Aişe validemiz, bunun belli bir şahıs hakkında olduğunu nazara vererek meseleyi açıklığa kavuşturmuştur.

Bu meyanda şu hadisi de hatırlayabiliriz:

“Her çocuk fıtrat üzere doğar. Sonra anne babası onu Yahudî, Nasranî veya Mecusî yapar.”⁴