Hz. Ali şöyle der:
“Gencin kalbi, boş tarlaya benzer, kendisine ne bırakılsa kabul eder.”1
İnsan, ömür boyu mevcut kapasitesini değerlendirebilir, ama bunun en verimli zamanı, çocukluk ve gençlik dönemidir. Bu dönemde insan kalbi verimli bir tarla gibidir, o tarlaya hangi tohum bırakılsa yetiştirmeye müsaittir.
Yaşlılık döneminde ise insan kalbi çorak tarla hâline gelir. Öyle ki, on beş yaşındaki bilgilerini net hatırlayabildiği hâlde, dün öğrendiğini hatırlamayabilir.
Elli beş yaşında birinden şöyle bir şikâyet dinlemiştim:
“Ben bu yaşıma kadar doğru dürüst kitap okumadım. Şimdi artık aklım başıma geldi, okumak ve öğrenmek istiyorum. Ama heyhat, çok geç kalmışım. Ne okuyacak sağlam bir göz kalmış, ne de hatırda tutacak bir hafıza…”
Ömrün ilkbaharını değerlendirenler, ömrün sonbaharında rahat ederler.
1 Nehcül-Belağa, s. 575