Varlık mertebeleri başlıca üçe ayrılır:
1-Vacibu’l- vücut.
2-Mümkini’l-vücut.
3-Mümteniü’l-vücut.
Bunlardan birincisi, varlığı kendinden ve zorunlu olan demektir. Vücudu zorunlu olan ancak Allah’tır.
Bunlardan ikincisi, varlığı başkasının varlığına bağlı, varlığı – yokluğu eşit olan demektir. Allah’ın yarattığı her varlık imkân dairesinde bir varlığa sahiptir. Yani, bunlar yaratılmayabilirdi de. Yaratılmış olmaları, varlığı zorunlu olan Allah’ı göstermektedir. Bunları başlıca iki grupta ele alabiliriz:
1-Ruhaniler
2-Cismaniler
Melekler, cinler ve şeytanlar ruhaniler sınıfına girer. Bunların her birinin de kendi aralarında kategorileri vardır. Elbette bir damlaya görevli olan melekle, güneşe görevli olan melek aynı değildir.
Cismaniler ise cansızlar, bitkiler, hayvanlar ve insan şeklinde sıralanır. İnsanların da kendi aralarında çok farklı grupları vardır.
Bunlardan üçüncüsü ise, varlığı imkânsız olan demektir. Mesela, Allah’ın ortağı olması imkânsızdır.