Mübalağa

“Bir ‘of’ çeksem, karşıki dağlar yıkılır.” Mübalağa, abartılı anlatım demektir. Bir şeyi olduğundan bü­yük veya olduğundan küçük göstermektir. Eskilerin de­yimiyle, “habbeyi kubbe, kubbeyi habbe yapmaRead More

Leff ü neşir

“Nedir bu savaş, insanlarda barışa azim yok mu? Kan dökücü mızrağı atıp, zeytin dalı tutmak yok mu?” Leff ü neşir, iki veya daha fazla kelimeyiRead More

Tenasüp

Gül gülse daim, ağlasa bülbül acep değil. Zira kimine ağla demişler, kimine gül. Bâkî Tenasüp, aralarında mana bakımından münasebet bulunan iki veya daha fazla kelimeyiRead More

Seci’

İlahi, kabul senden, ret senden; Şifa senden, dert senden. İlahi, iman verdin, daim eyle; İhsan verdin, kaim eyle. Seci’, nesir içindeki kafiyedir. Lügatte, kuşların nağmele­riniRead More

Cinas

“Bülbül eder güle naz. Ağlayan çok gülen az.” Cinas, yazılışları aynı, anlamları farklı sözcüklerin bir arada kullanılmasıdır. Kelimelerin bu şekilde kullanımı, muhatabın zihnini harekete geçirir ve onuRead More

İştikak

“Ölmek değildir ömrümüzün en feci işi. Müşkil budur ki, ölmeden evvel ölür kişi.” 1 Yahya Kemal Beyatlı İştikak, aynı kökten gelmiş kelimeleri bir cümlede kullan­mak­tır.Read More

Tehekküm

Tehekküm, görünüşte ciddi, gerçekte alaydan ibaret olan eğlen­mektir. Ta’rizin acı ve ağır kısmıdır, bir çeşit ironidir. Tehekkümde, kullanılan ifadenin anlamca zıttı kastedilir. Mesela “Maşallah, varisleriniRead More

Ta’riz

Adam, gerçekten ustaymış! Onun eli değdikten sonra, bizim makine artık hiç çalışmaz oldu. Ta’riz, sözü doğrudan değil de dolaylı olarak dokundur­maktır. Aldığı kitapları okumayan biriRead More

İstiare

Adam sevinçten uçuyordu. İstiare, kısaltılmış bir teşbihtir. Mesela, cesur insana “aslan”, kurnaz kişiye “tilki” denilmesi bir istiaredir. Aslandan ce­surluk, tilkiden kurnazlık ödünç olarak alınıp insandaRead More

Kinaye

“Eli sıkı” olan kimse, “eli açık” olanın dünyasını anlayamaz. Kinaye, bir fikri, bir düşünceyi kapalı söylemektir. Mesela, cö­mert insan için “eli açık,” cimri için “eliRead More