Cenab-ı Hakkı isimleriyle tanımak, kâmil bir imanı netice verir. İman kâmil olunca, inanç pratiğe dönüşür ve o insan “kâmil bir insan” olur.
Mesela takva, kâmil bir insanın en mühim özelliklerinden biridir. Kur’anın pek çok yerinde takva emredilir. Allah katında en değerli kimsenin en ziyade takva sahibi olduğu anlatılır.1
Maide suresinin 2, 4, 7 ve 8. ayetlerinde, Cenab-ı Hak bir takım gerçekleri ifadenin peşinde “Allahtan korkun: Takva sahibi olun!” der ve buna gerekçe olarak şunları söyler:
“…Çünkü Allah’ın azabı çok şiddetlidir.”
“…Çünkü Allah’ın hesabı çok süratlidir.”
“…Çünkü Allah kalplerde olanı bilendir.”
“…Çünkü Allah yaptıklarınızdan haberdardır.”
Bu dört ayette belirtilen isimler, yani sırasıyla “Şedidü’l- ikab, Seriu’l- hisab, Alîm ve Habir, böyle bir takvayı sonuç verecek manaları ifade ederler. İnsan takva sahibi olmazsa, yani günahlardan kaçınmazsa Allah’ın azabına müstahak olur. Böyle bir azabı düşünmek, insanı günahlardan alıkoyar. Aynı şekilde, Allah’ın hesaba çekeceğini, düşünen bir insan kötü şeyler yapmaktan sakınır. Allah’ın her şeyi, hatta kalplerde olanları bildiğini hatırlayan bir insan kötü şeyler düşünmemeğe çalışır, kendini kontrol eder. Allah’ın her yaptığı şeyden haberdar olduğunu düşünen bir insan kendisine çeki düzen verir. “Ben başıboş değilim, görevli bir yolcuyum” der ve bir takva insanı olarak yaşar.
Hasta birisi, Allah’ın “Şafi” ismini düşününce derin bir teselli bulur, ümitle yaşar.
Günahkâr insan, Allah’ın “Ğafur” ismini düşününce, “ben artık ıslah olmam, bu günahlardan kurtulamam” şeklindeki ümitsiz bir ruh haletinden sıyrılır, tevbe ve istiğfar eder, hayatında yeni ve temiz bir sayfa açar.
Devamlı ihtiyaçlar içinde yaşayan ve âdeta sonsuz istekleri olan insan, Allah’ın “Mucib” ismini düşününce ellerini açar, O’na yalvarır, dua eder. Manen ilerlemek kabiliyetinde olan insan, Allah’ın “Rafiu’d- derecât”, yani dereceleri yükselten olduğunu düşününce bu isme sarılır, manen yükselir.
Dünyada yaptığı iyi şeylerin bir gün büsbütün unutulacağını hatırlayan ve üzülen insan, Allah’ın “Varis” ismini düşününce şevkle dolar, rahatlar…
Daha bunlar gibi, bütün İlahi isimler, bu isimleri düşünen insana medet verir, elinden tutar, yol gösterir. O’nu rahatlatır, ümit ve şevkle doldurur.
1 Bkz. Hucurat, 13