Şanlı tarihimizde,
destan yazmış er kişiler olduğu gibi,
destan yazmış hatun kişiler de vardır.
1857 yılında Erzurum’da doğan Nene Hatun, tarihimizde 93 harbi diye bilinen 1877-1878 Osmanlı Rus Savaşı sırasında Aziziye tabyasının müdafaasında bulundu. Mücadeleye katıldığı sırada henüz yirmi yaşında genç bir gelindi.
Kasım 1877 gününün gece yarısında, bölge halkından olan Ermeni çeteleri Erzurum’un Aziziye tabyasına girmişlerdi. Bu çeteler, tabyayı koruyan Türk askerlerini öldürdüler. Arkadan gelen Rus askerleri, hiçbir mukavemetle karşılaşmaksızın tabyayı ele geçirdiler. Baskından yaralı olarak kurtulmayı başaran bir er, şehir merkezine ulaşıp kara haberi Erzurumlulara ulaştırdı. Sabah ezanından hemen sonra minarelerden şehir halkına “Moskof askeri Aziziye tabyasını ele geçirdi” duyurusu yapıldı. Bu haber Erzurum halkı tarafından vatan savunması için emir telakki edildi. Silahı olan silahını, olmayanlar ise balta, tırpan, kazma, kürek, sopa ve taşları ellerine alarak tabya’ya doğru koşmaya başladılar. Tüm Erzurum halkı kadınıyla erkeğiyle yollara dökülmüştü. Koşanlar arasında, erkeği başka bir cephede çarpışan bir taze gelin olarak Nene Hatun da vardı. Ağabeyi cepheden yaralı olarak gelmiş ve kollarında can vermişti. Nene Hatun, üç aylık bebeğini emzirmiş, “Seni bana Allah verdi. Ben de O’na emanet ediyorum.” diyerek vedalaştıktan sonra, şehit ağabeyinin kasaturasını alıp sokağa fırlamıştı. Erzurumlular ölüme gittiklerini bildikleri halde, Aziziye tabya’sına doğru koşuyordu. Tabya’ya yerleşmiş Rus askerleri, gelenlere yaylım ateşi açtı. Ön sıradakiler o anda şehit oldular. Arkadakiler, geri çekilmek yerine daha bir kararlı ve hızlı olarak ileri atıldılar. Demir kapıları kırıp içeri girdiler. Boğaz boğaza bir savaş başladı. Modern silahlarla donanmış Moskof ordusu, baltalı tırpanlı, taşlı sopalı eğitimsiz halk karşısında ancak yarım saat tutunabildi.
Bu zaferde Nene Hatun’un ve O’nun vatan aşkını paylaşan diğer sivil insanların büyük payı oldu.
Nene Hatun 98 yaşında, asırlık bir çınar olarak 1955 yılında vefat etti.