Ehl-i iman ve ehl-i küfrün bütün insanlık tarihi boyunca devam edegelen bir mücadelesi vardır. Bu bölümde, bu mücadelenin bazı safhalarını takdime çalışacağız:
Ehl-i iman ve ehl-i küfür, insanlık ağacının iki dalıdır. Kur’an’ın bildirdiğine göre, “insanlar bir tek ümmet idi.”1 Hepsi hidayet üzereydi2 veya bedeviyet üzere yaşıyorlardı. Basit düşünceleri, basit hayat tarzları vardı. Dünya geniş, rızıkları boldu. Derken, çoğaldılar ve sosyal hayat başladı, aralarında ihtilaflar ortaya çıktı.3 “Derken, Allah müjdeleyici ve uyarıcı peygamberler gönderdi. İhtilafa düştükleri şeylerde insanlar arasında hak ile hükmetmesi için, o peygamberlerle beraber kitap indirdi…”4
İnsanlar arasında ilk ciddi ihtilaf, Hz. Âdem’in iki oğlu olan Kabil ve Habil arasında meydana gelir. Habil, masumdur; Kabil ise, saldırgan. Çekememezlik yüzünden, Kabil Habil’e saldırır ve onu öldürür.5 Bu, yeryüzünde akan ilk kandır. Fakat bu kan, zaman içinde artacak, dünyanın hemen her yerini kaplayacaktır.
Habil ile Kabil, mahiyetleri farklı iki ekolün temsilcisi gibidir. Hz. Âdem’in bu iki oğlunun mahiyeti, zamanın akış seyri içinde “ehl-i iman ve ehl-i küfür” şeklini almıştır. “İşte bu ikisi, Rableri hakkında birbirine hasım olan iki grub” ayeti, farklı mahiyetteki bu iki ekole işaret eder.6
Bu iki ekolün mücadelesi, kuvvet ile Hakk’ın mücadelesidir. Ehl-i iman hakk’a dayanır, ehl-i küfür ise kuvvete… Onlar ehl-i iman karşısında fikren mağlup olduklarında kuvvet kullanarak, galip gelmeye çalışırlar. Güçleri yeterse zindana atarlar, vatandan ihraç ederler, döverler, hatta öldürürler.7
İşte Hz. Nuh’a karşı kavminin durumu… Hz. Nuh’un Allah yoluna davetine şu şekilde karşılık verirler:
“Ey Nuh, vazgeçmezsen taşa tutulanlardan olacaksın!”8
İşte, Hz. Lut’a ve O’na inananlara karşı kavimlerinin tutumu… Kendilerini günahlardan uzak kalmaya çağıran bu bahtiyar zümre için şöyle derler:
“Onları memleketinizden çıkarın. Çünkü onlar, fazla temiz(!) insanlar!”9
İşte Hz. Şuayb’a karşı kavminin önde gelenlerinin cevabı… O’nun ölçü ve tartıda adaletli olma çağrısına şöyle mukabele ederler:
“Ey Şuayb! Ya bizim dinimize dönersiniz, ya da seni ve sana inananları memleketimizden sürüp çıkarırız.”10
İşte Hz. Musa’ya karşı Firavun’un despot tavrı… Hz. Musa’nın tek Allah’a çağrısına şöyle cevap verir:
“Benden başkasını ilah edinirsen, andolsun ki, seni zindana atarım.”11
Âdemin iki oğlunun mücadelesi bitmemiştir, günümüzde de devam etmektedir. Hem de bütün hızıyla…
1 Bakara, 213; Yunus, 19
2 İbn Kesîr, I, 365
3 Yazır, II, 750-751
4 Bakara, 213
5 Maide, 27-31. Bkz. Beydâvî, I, 263.
6 Hac, 19. Bkz. Beydâvî, II, 86
7 Kâdiri, II, 245-246
8 Şuara, 116
9 A’raf, 82
10 A’raf, 88
11 Şuara, 29
